توضيح صور پنج‌گانه چنان‌كه گفته شد ، سه صورت از صور پنجگانه ، مربوط به شبهه حكميّه و دو صورت آن مربوط به شبهه موضوعيّه است ، به اين بيان : صور شبهه حكميّه سه صورتى كه مربوط به شبهه حكميّه است ، به شرح ذيل مىباشد : صورت اوّل حيوانى مورد شكّ باشد كه آيا تذكيه مىشود تا گوشت آن حلال شود يا نه ؟ و به عبارت ديگر شكّ در حلّيت و عدم حلّيت اين حيوان ، ناشى مىشود از اينكه آيا آن حيوان ، تذكيه‌پذير هست يا نه ؟ بديهى است چنين شكّى به شبههء حكميّه برمىگردد ، زيرا تذكيه منوط به تحقّق شرايطى است از جمله : 1 - تسميه ( گفتن بسم اللّه به هنگام ذبح ) 2 - فرى اوداج اربعه 3 - استقبال قبله 4 - حديديّت آلت 5 - اسلام ذابح 6 - وجود خصوصيّتى در حيوان كه قابليّت تذكيه را داشته باشد . بنابراين اگر در حيوانى شك كنيم آيا قبول تذكيه مىكند يا نه ( مثل اينكه حيوان متولّد از شاة و خنزير است و به هيچ‌كدام شباهتى ندارد ، و دليلى هم نداريم كه بگويد اصل در هر حيوانى اين است كه قبول تذكيه كند مگر آنچه كه احراز شده عدم تذكيه‌اش مانند كلب و خنزير ) ، شبهه حكميّه خواهد بود كه شارع ، حكمش را بيان نكرده است ، و به بيان ديگر : شكّ از فقدان دليل ناشى شده است . در چنين موردى اگرچه مطابق « كلّ شىء لك حلال » و ساير ادلّه برائت ، اصل حلّ جارى مىشود ولى از طرف ديگر اصل عدم تذكيه وجود دارد كه يك اصل موضوعى و حاكم است . بيان مطلب : اينكه ما شكّ داريم آيا آن حيوان ، حلال است يا نه ، به خاطر اين است كه شكّ داريم آيا تذكيه را قبول مىكند يا نه ، يعنى شك داريم در اينكه موضوع تذكيه ، با شرايط آن ( از جمله ، قابليّت تذكيه حيوان ) محقّق شده يا نه ؟ و معلوم است كه تذكيه ،